Obok miejsc takich jak pałac w Krowiarkach ciężko przejść obojętnie. Ogromna rezydencja ze 115 salami w stylu neobarokowym i neorenesansowym mogła kiedyś aspirować do miana najpiękniejszego pałacu na Śląsku. Dziś lata świetności ma już dawno za sobą i próżno szukać właściciela, który jest w stanie udźwignąć remont tego miejsca. Czy nadejdą lepsze czasy dla pałacu w Krowiarkach?

Wystawny pałac bogatych rodów

pałac w krowiarkach
Pałac w Krowiarkach, fot. Shutterstock

W XVII wieku w Krowarkach istniał drewniany pałac. Pierwsze wzmianki o tym miejscu pochodzą z 1678 roku. Wtedy właścicielami była rodzina von Beess, później majątek trafił w ręce rodu von Strachwitz. To właśnie oni zapoczątkowali wielkie zmiany w Krowiarkach.

Karol von Strachwitz postanowił rozebrać drewniany dwór i zbudować w jego miejscu murowaną konstrukcję. Jednocześnie zapisał majątek swojemu synowi Janowi Maurycemu, który kontynuował budowę. W 1843 roku pałac w Krowiarkach przeszedł w posiadanie kolejnego rodu – von Gaschin. W tym czasie zaprojektowano nowy, rozległy park. Najważniejsza przebudowa w historii pałacu została zrealizowana w latach 1852-1857. Pałac został w całości odnowiony, a przyległy park zaprojektowano na nowo. Do rozpoczęcia II wojny światowej pałac był nieustannie zamieszkiwany.

Idealna mieszanka różnych stylów architektonicznych

pałac w krowiarkach

Pałac w Krowarkach jest przykładem idealnej mieszanki stylów architektonicznych. Można tu odnaleźć elementy secesyjne, neorenesansowe a także neobarokowe. Czas powstania poszczególnych części rezydencji można rozpoznać po elewacji. Najnowsze skrzydło pałacu prezentujące styl secesyjny zostało wymurowane z cegły, starszą część elewacji pomalowano na czerwono.

Powierzchnia pałacu to aż 6 500 mkw na którą składa się 115 sal oraz 30 piwnic. Wśród najważniejszych pomieszczeń należy wyróżnić salę balową, jadalnię oraz salę mauretańską. Wnętrza pałacu cechował przepych. W sali balowej dominowało złoto i biel. Wszystkie ściany były bogato udekorowane sztukaterią i drewnianymi, rzeźbionymi elementami. Wisiały tu również portrety rodziny cesarskiej. Wysiłek włożony w projekt i wyposażenie pałacu opłacał się. W czasach swojej największej świetności był to jeden z najpiękniejszych pałaców na Śląsku.

Brak pieniędzy czy brak chęci?

pałac w Krowiarkach
Pałac w Krowiarkach, fot. Shutterstock

Pałac w Krowiarkach przetrwał II wojnę światową w stanie nienaruszonym. Najtrudniejszy okres dla tego miejsca rozpoczął się po 1970 roku. Pałac przestał pełnić funkcję szpitala rehabilitacyjno–ortopedycznego i jednocześnie przestano się nim interesować. Nie pomogła nawet prywatyzacja przeprowadzona w latach 90. XX wieku. Nowy właściciel nie zdecydował się na przeprowadzenie koniecznych remontów ani nie zabezpieczył obiektu.

W 1988 roku zdecydowano o sprzedaży kolejnemu inwestorowi. Ten jednak nie poczuwał się do dbania o pałac, a nawet unikał kontroli konserwatora zabytków. Stan pałacu w Krowiarkach stale się pogarszał. Właściciele rezydencji zmieniali się systematycznie, niestety nikt nie był w stanie udźwignąć opieki nad obiektem.

Po przejęciu pałacu przez ostatnich właścicieli wydawało się, że jest duża nadzieja na odnowienie pałacu. Rozpoczęto prace renowacyjne obejmujące m.in. zabezpieczenie dachu, rozebranie najwyższej wieży oraz wymianę stolarki okiennej. Nowy właściciel otrzymał również wsparcie od Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na rewaloryzację parku. Niestety znacznie ciężej było pozyskać środki na remont budynków, a koszty tego przedsięwzięcia są ogromne. Dziś w pałacu nie widać pracowników, są za to pleśń, odpadające elementy elewacji i rozczarowanie. Kto uratuje pałac w Krowiarkach?

Przeczytaj więcej: Opuszczone pałace – tajemnice upadku 10 rezydencji.