Niewielki drewniany spichlerz ze słomianym dachem jest jednym z budynków litewskiej zagrody w Puńsku. Obok stoją chata, obora i stodoła, tworzące wspólne podwórze. Ten kameralny skansen pozwala zobaczyć, jak dzielono przestrzeń gospodarstwa i po co potrzebowano kilku budynków o różnych zadaniach.
Zagroda przeniesiona z Wojtokiemia
Skansen udostępniono w 1992 roku. Budynki pochodzą z przełomu XIX i XX wieku. Chatę, dwa spichlerze nazywane świronkami i oborę przeniesiono z pobliskiego Wojtokiemia. Stodołę odtworzono na podstawie opowiadań.
Zabudowa tworzy czworobok. Układ nawiązuje do wielobudynkowych zagród Sejneńszczyzny, w których dom, zwierzęta, zapasy i prace gospodarcze miały osobne miejsca. Dawne budynki oraz rekonstrukcja wspólnie pokazują sposób organizacji gospodarstwa.
Świronek i obora miały inne zadania
W świronkach przechowywano między innymi ziarno i len. Niewielki budynek widoczny na zdjęciu otwierającym tekst był więc częścią gospodarczego zaplecza zagrody. Jego rozmiar i usytuowanie można porównać z większą oborą.
Obora jest podzielona na trzy pomieszczenia, z oddzielnymi wejściami od podwórza. Ten układ pomagał rozdzielać zwierzęta i prace. Budowę oraz funkcje zagrody opisuje materiał Gminy Puńsk.
Żywa kultura pogranicza
Puńsk jest ośrodkiem litewskiej kultury w Polsce. Działają tu Dom Kultury Litewskiej i Litewskie Centrum Kultury Ludowej, a zagroda stanowi jeden ze sposobów poznawania miejscowych tradycji.
Przed wizytą warto obejrzeć wirtualny spacer udostępniany przez Dom Kultury. Pozwala rozpoznać budynki i przygotować pytania, na przykład o nazwy sprzętów albo różnice między chatą a świronkiem.
Zwiedzanie ustal z gospodarzami
Informacje o skansenie i kontakt do opiekunów publikuje Dom Kultury Litewskiej. Sprawdź tam możliwość wejścia w wybranym terminie, zwłaszcza jeśli chcesz zobaczyć wnętrza lub przyjeżdżasz z grupą. Pokazy i wydarzenia wymagają osobnego sprawdzenia programu.
Puńsk można odwiedzić podczas podróży po Suwalszczyźnie. Na kolejne dni przydadzą się nasze przewodniki po Suwałkach i Kanale Augustowskim.
