Niegdyś w Polsce używano jedynie imion. Ludzi jednak przybywało i nazwiska zaczęły być konieczne. Początkowo były przydomkami pochodzącymi od charakterystycznej cechy, imienia ojca czy miejscowości pochodzenia. Co ciekawe, nazwiska dziedziczymy dopiero od XVII wieku. Skąd pochodzi Twoje nazwisko? Być może dowiesz się z tego tekstu.

1Nazwiska szlacheckie

Pomnik Zamoyjskiego w Zamościu. Fot. Nightman, Shutterstock

W Rzeczpospolitej szlachta miała decydujący głos, a rodów szlacheckich było naprawdę wiele. Niektóre nazwiska szlacheckie występują także dziś, a część da się rozpoznać łatwo, bo kończą się na -cki lub -ski (Lubomirski, Potocki, Pułaski, Czartoryski). Ale nie jest to naczelna zasada i nie zawsze znajduje zastosowanie. Po prostu te końcówki były zarezerwowane do nazwisk tworzonych od miejscowości, a często szlachcice po prostu te tereny posiadali. Później jednak mieszczanie czy nawet chłopi mieszkający w tych miejscowościach również przyjmowali takie nazwiska.

W urzędzie stanu cywilnego można zmienić nazwisko na niemal dowolne, ale nie szlacheckie. Nie można zażyczyć sobie nazwiska Sapieha czy Radziwiłł, na tej samej zasadzie, na jakiej nie można nadać sobie królewskiego nazwiska jak Windsor, Tudor, Hohenzollern czy Jagiellończyk.

Oto pochodzenie niektórych szlacheckich nazwisk rodowych:

  • Pułaski – od nazwy miejscowej Połazie (istnieje też nazwisko Puławski od Puław)
  • Radziwiłł – od pierwotnie białoruskiego Radzivil co pochodzi od imienia Radzivón
  • Czartoryski – prawdopodobnie od Czarta, XIV-wiecznego rycerza z Mazowsza
  • Leszczyński – od Leszczna, późniejszego Leszna
  • Saryusz – przydomek Zamoyjskich od nazwy wsi Szarzyn

Czytaj także: Najpotężniejsze rody magnackie w historii Polski (Top 12)

Poprzedni

9 KOMENTARZE

    • Według listy nazwisk z indeksu nazwisk do Herbarza szlachty polskiej „Rodzina” Seweryna Uruskiego Demecki to nazwisko szlacheckie 😉

    • Tropów może być wiele. Jednym z nich jest nazwisko otrzymane w wyniku przekształceń z nazwiska Stasiak, czyli syn Stanisława. Ale niekoniecznie: być może Stosiak był synem Stoisława lub Stoigniewa. Nazwisko to może też wywodzić się od nazwy miejscowości, np. Stosy.

    • Nazwiska Solecki, ale także Sołecki mogą pochodzić od nazwy miejscowości takich jak Solec czy Solce, ale też sołectwa, jak i funkcji sołtysa. Nazwisko Solecki widnieje także w wykazie rodów poddanych królowi w Indeksie do Lustracji województwa krakowskiego 1789 r.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here