Strona głównaTop 10Największe zamki w Polsce – nie uwierzycie, to wcale nie tak, jak myślicie!

Największe zamki w Polsce – nie uwierzycie, to wcale nie tak, jak myślicie!

To nasz najtrudniejszy tekst na tym portalu. Tworząc listę „największe zamki w Polsce”, nie braliśmy niczego na słowo. W internecie nie ma wiarygodnej listy największych zamków w Polsce, postanowiliśmy wziąć to więc na siebie i podjąć próbę jej stworzenia. Okazało się to mozolną pracą. Nie zrozumcie nas źle, ale szalenie ciężko jest to zrobić, bo choćby w określeniu powierzchni działki przyjmowane są bardzo nierówne kryteria. Jakie są więc największe zamki w Polsce? To zależy.

Podzwoniliśmy do działów technicznych muzeów zamkowych. W wielu przypadkach dane nie są znane albo niewiarygodne. Wszystkie dodatkowo zweryfikowaliśmy więc we wszystkich możliwych źródłach i posłużyliśmy się swoimi pomiarami na podstawie danych geoportalu. Oto największe zamki w Polsce pod względem powierzchni, które udało nam się znaleźć. Zaznaczamy jednak, że lista zamków może być niepełna. Jeśli znacie naprawdę duże zamki, dawajcie znać w komentarzu, będziemy uzupełniać listę.

Nasze zestawienie ułożyliśmy według powierzchni działki (czyli także terenu przyzamkowego), ale jeśli szukacie listy według powierzchni samego zamku to znajdziecie ją na ostatnim slajdzie: wyjdzie zupełnie inaczej!

Kilka zamków poza czołówką

Największe zamki w Polsce: zamek Gniew
Największe zamki w Polsce: zamek Gniew. Fot. Shutterstock

Zamek Gniew przedstawiony na zdjęciu ma wiele sobie podobnych. Można wymienić tu warownie w Reszlu, czy Kwidzynie. Zamek jest dość spory, a bryła jest tym bardziej imponująca, że to potężny prostopadłościan o zwartej budowie. Powierzchnia działki z zamkiem w Reszlu wynosi około 27 000 mkw, a ta zajmowana przez sam zamek niecałe 5 000 mkw.

Jeśli znajdziecie warownie podobnych rozmiarów, nie podsyłajcie nam ich. Szukamy większych.

Powierzchnia samego zamku w Reszlu: ok. 5 000 mkw

Powierzchnia samego zamku w Kwidzynie: ok. 6 000 mkw

Powierzchnia działki w Reszlu (zamku i terenu przyzamkowego łącznie): 27 000 mkw

Krzyżtopór

Zamek Krzyżtopór
Zamek Krzyżtopór jest ogromny. Fot. Shutterstock

Krzyżtopór w momencie powstania był największym założeniem pałacowym w całej Europie, większym nawet od Wersalu. Forteca zajmująca działkę 1,3 ha (13 000 mkw) i park o powierzchni 1,6 ha były imponujące. Dziś, mimo że budowla jest w ruinie, nadal imponuje wielkością.

Od razu zaznaczmy, że Krzyżtopór pełnił rolę pałacu-fortecy i uznajemy go za zamek, w języku potocznym mówi się zamek Krzyżtopór. Zaznaczamy jednak, że przez niektórych wykluczany jest z zestawień największych zamków, jako że jest to pałac. Formalnie zamki w Mosznej i Gołuchowie to też nie zamki (choć prawie każdy je tak nazywa) tylko pałace. Ale nie jesteśmy inżynierami budowlanymi, tylko pasjonatami turystyki.

Powierzchnia samego zamku: 13 000 mkw.

Powierzchnia działki (zamku i terenu przyzamkowego łącznie): 29 000 mkw

Kubatura zamku: w wielu źródłach 70 tys. m sześc.

Wawel

zamek na wawelu
Zamek na Wawelu. Fot. Artur Kowalczyk, Polska Zachwyca

Ciekawych rzeczy można dowiedzieć się szukając informacji o powierzchni zamku na Wawelu.

Zamek leży na działce o powierzchni około 8 hektarów, ale właściwie to całe Wzgórze Wawelskie. Zaś sam zajmuje mniej niż hektar (po odliczeniu dziedzińca około 7 000 mkw).

Powierzchnia samego zamku: ok. 7 000 mkw (7 040 mkw)

Powierzchnia działki (zamku i terenu przyzamkowego łącznie): ok. 80 000 mkw

Zamek w Rydzynie

Zamek w Rydzynie
Zamek w Rydzynie. Fot. Janusz Stor, CC BY-SA 3.0

Wspominamy go, ponieważ jest uznawany za największy w Wielkopolsce, ale pod względem działki, czyli wszystkich terenów przyzamkowych, a nie samego zamku. Gotycki zamek Rydzyńskich to ciekawa budowla, ale sama warownia zajmuje jedynie około 3 tys. mkw powierzchni, więc bardzo niewiele. Działka to zaś około 11 ha.

Kazimierz Szalewski w publikacji Leszno i okolice. Sport i Turystyka, 1981, s. 120-123 wylicza, że zamek ma 42,5 tys. mkw powierzchni. Przyznajemy: nie mamy pojęcia skąd to się wzięło i z niczym nam się to nie zgadza. Gdyby to była powierzchnia użytkowa budowli, zamek musiałby mieć 14 kondygnacji. Jeśli jest to powierzchnia działki, to zaiste bardzo dziwnej, być może w 1981 r. była ona wyliczona inaczej? Być może Wy nam podpowiecie?

Powierzchnia samego zamku: ok. 3 000 mkw

Powierzchnia działki (zamku i terenu przyzamkowego łącznie): 110 000 mkw

Zamek Kliczków

Zamek Kliczków
Zamek Kliczków. Fot. piotrbb, Shutterstock

Zaskakująco wysoko jest Zamek Kliczków. Sama budowla jest całkiem spora i zajmuje 7 000 mkw powierzchni, ale to co imponuje, to park wokół niej. Oficjalnie część przyzamkowa założenia parkowego ma aż 12 ha powierzchni.

Powierzchnia samego zamku: 7 000 mkw (bez dziedzińców poniżej 5 000 mkw)

Powierzchnia dachu: 4 500 mkw

Powierzchnia działki (zamku i terenu przyzamkowego łącznie): 120 000 mkw

Zamek w Malborku

zamek w malborku
Zamek w Malborku. Fot. Shutterstock

Raczej nikt nie ma najmniejszych wątpliwości, że zamek w Malborku jest największy w Polsce, w Europie i na całym świecie. Niepodważalnie. Ale czy na pewno tak jest? W zestawieniach bierze się bowiem pod uwagę powierzchnię działki i i nie traktuje Krzyżtoporu jako zamek. Budynki zamku w Malborku zajmują około 10 000 mkw, ale działka kilkanaście hektarów.

Powierzchnia samego zamku: ok. 10 000 mkw

Powierzchnia użytkowa zamku: kilkadziesiąt tysięcy (około 50 tys.) mkw

Powierzchnia działki (zamku i terenu przyzamkowego łącznie): około 14 hektarów (140 000 mkw, oficjalnie 143 591 mkw)

Kubatura zamku:  250 000 m sześc.

Książ

zamek książ
Największe zamki w Polsce: Zamek Książ. Fot. Shutterstock

Książ uchodzi za trzeci największy zamek w Polsce. Pytanie tylko, czy ktoś to udowodnił?

Zamek Książ to najlepszy przykład na to, że to przyjęte kryteria decydują, który zamek w Polsce jest największy.

Żelaznych danych próżno szukać. Sam teren zamkowy ma nawet 22 hektary, a sam zamek zajmuje około pół hektara (ponad 5 tys. mkw powierzchni). Ma 7 kondygnacji, a więc może mieć ponad 35 tysięcy mkw powierzchni użytkowej.

Powierzchnia samego zamku: ok. 5 000 mkw

Powierzchnia dachu: ok. 7 000 mkw (weźcie pod uwagę, że dachy są skośne, dlatego ich powierzchnia jest większa niż terenu zajmowanego przez zamek)

Powierzchnia użytkowa zamku: ok. 35 000 mkw

Powierzchnia tarasów przyzamkowych: ok. 2 000 mkw

Powierzchnia działki (zamku i terenu przyzamkowego łącznie): według geoportalu działka zamku ma około 228 000 powierzchni, z czego większość stanowi las na drodze do Mauzoleum Hohbergów. Jeśli nie weźmiemy pod uwagę tego lasu, a jedynie tereny przy zamku i w stronę przyzamkowego hotelu i zabudowań gospodarczych, jest to ok. 30-40 tys. mkw. Ale równie dobrze moglibyśmy „zmniejszyć” inne największe zamki w Polsce i uciąć części działki zamku w Malborku, więc dlaczego mielibyśmy to robić?

To nie według nas, a według geoportalu działka zamku w ewidencji gruntów ma łącznie około 228 000 mkw, a wraz ze stadninami około 280 000 mkw. W wielu miejscach jako powierzchnia zamku podawane jest 150 000 mkw, ale są to niewiarygodne źródła (w tych samych źródłach zamek w Malborku ma podaną mniejszą powierzchnię działki, a jest określany jako większy).

To w końcu które z nich to największe zamki w Polsce w poszczególnych kategoriach? Podsumowanie na kolejnym slajdzie

Największe zamki: podsumowanie

zamek krzyżtopór
Pałac Krzyżtopór (zamek Krzyżtopór). Fot. Shutterstock

Największe zamki w Polsce pod względem powierzchni samego zamku (lista może być niepełna):

  1. Krzyżtopór: 13 000 mkw (według źródeł oficjalnych i naszych pomiarów). Formalnie to pałac.
  2. Malbork: ok. 10 000 mkw, (według naszych pomiarów).
  3. Wawel: 7 040 mkw, (według źródeł oficjalnych, potwierdzonych naszymi pomiarami).
  4. Kliczków: 7 000 mkw (bez dziedzińców poniżej 5 000 mkw), (według źródeł oficjalnych i naszych pomiarów).
  5. Kwidzyn: ok. 6 000 mkw, (według naszych pomiarów).
  6. Książ: ok. 5 000 mkw, (według naszych pomiarów).

Największe zamki w Polsce pod względem powierzchni działki (lista może być niepełna):

  1. Książ: ok. 228 000 mkw (według naszych pomiarów na geoportalu, według mało wiarygodnych ale często powtarzanych źródeł 150 000 mkw, czyli i tak więcej niż Malbork).
  2. Malbork: 143 591 mkw (według źródeł oficjalnych co do metra).
  3. Kliczków: 120 000 mkw (według źródeł i naszych pomiarów).
  4. Rydzyna: 110 000 mkw (według źródeł i naszych pomiarów).
  5. Wawel: 80 000 mkw (według źródeł oficjalnych i naszych pomiarów).

Największe zamki w Polsce pod względem powierzchni użytkowej: brak wystarczających danych.

Największe zamki w Polsce pod względem kubatury: brak wystarczających danych.

Pomiary na podstawie oficjalnych danych, a także geoportal.gov.pl na siatce ewidencji gruntów (potwierdzone także takimi samymi pomiarami na maps.google). Wymiary działek podane przez nas mogą się różnić od Państwa pomiarów w zależności od skrupulatności pomiaru. Przyjęliśmy uśrednione dane z trzech pomiarów.

Weronika Skupin
Weronika Skupin
Redaktor serwisu PolskaZachwyca.pl, która z pasją odkrywa i opisuje kolejne piękne miejsca w Polsce. Częściej wybiera plecak, hostel i eskapady w nieznane miejsca, niż walizkę, hotel i zorganizowane wycieczki. Wieloletnia dziennikarka prasowa. Jest saunamistrzem i startuje w zawodach saunowych. Odpręża się czytając książki, w wolnych chwilach biega. Uwielbia gry planszowe.

6 KOMENTARZE

  1. Brakuje najwaznjejszego kryterium, czyli kubatury zamku. To określa faktycznie jego wielkość, a nie działka, czy powierzchnia zabudowy. Krzyżtopór to jakis żart, to sa ruiny, poza tym ujeliscie zapewne bastiony i calela zrujnowana powierzchnię zabudowy. Głupota. Tylko kubatura ma tu sens wiec Malbork jest zdecydowanie największy, potem będzie wawel, Książ itd

  2. Po 1 zgadzam się z Panem Mariuszem. Po 2 z całym szacunkiem Krzyżtopór większy od Malborka a Kwidzyn od Książa (pod względem powierzchni samego zamku)? Nie chcę być niegrzeczny, ale jak i czym Państwo mierzyliście? Czy zamek w Malborku policzony został jako całość (czyli zamek wysoki, średni i niski wraz z murami obronnymi)? A jak został zmierzony Krzyżtopór? Zamek w Kwidzynie to zespół zamkowo-katedralny, nawet liczony z katedrą i dwoma nieistniejącymi skrzydłami moim skromnym zdaniem nie wyprzedzi Książa. Nie chcę się wymądrzać, ale na oko widać, że coś tu linijka krzywa.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

NAJPOPULARNIEJSZE