Schrony pod krakowską Nową Hutą rozbudzają wyobraźnię. Stanowisko dowodzenia opuszczone jakby wczoraj, szpital z salą operacyjną, autentyczne maski gazowe, mapy. W czasach zimnej wojny zbudowano pod Krakowem schrony przeciwlotnicze, o których wiele osób nie ma pojęcia. Zwane są niekiedy podziemnym miastem i na pewno godne odwiedzenia.

1. Podziemne miasto przeciwatomowe?

Organizatorzy wycieczek po schronach Nowej Huty podkreślają na początku, czym na pewno one nie są. Małopolskie Stowarzyszenie Miłośników Historii Rawelin organizuje zwiedzanie bunkrów, a przewodnicy opowiadają o ich powstaniu i przeznaczeniu.

Przede wszystkim nie są to schrony atomowe, a lotnicze. Nie ochroniłyby przed wybuchem jądrowym – to mit. Dałyby co najwyżej schronienie przed opadem radioaktywnym.

Z przymrużeniem oka należy też traktować opowieści o śmiałkach, którzy zeszli w podziemia, a wyszli na powierzchnię na drugim krańcu Nowej Huty. Podziemne miasto to określenie bardzo poetyckie i choć funkcjonuje, to zasadniczo jest przesadne.

Gdzie są schrony i kiedy je zbudowano?

centrum dowodzenia w podziemiach nowej huty
To jedno z ważniejszych pomieszczeń, stanowisko dowodzenia. Fot. Shutterstock

Mówi się, że pod dawnym kinem Światowid (dziś to siedziba Muzeum PRL-u), znajdował się największy, kilkusetosobowy schron. To także mija się z prawdą, warto więc podać garść faktów.

  • Schrony powstawały w latach 50.
  • Obawiano się zagrożeń zimnej wojny, wyścigu zbrojeń, a nawet widma wybuchu III wojny światowej. To widmo nabierało realnych kształtów dzięki propagandzie.
  • Obecnie można odwiedzić kilkanaście schronów podczas wycieczek po podziemiach.
  • Są to m.in. schrony pod budynkami Z i S centrum administracyjnego, pod osiedlem Szkolnym i os. Krakowiaków. Szczegóły niżej.

Jakie ciekawe schrony można zwiedzać

Podziemny szpital w schronach pod Nową Hutą
Podziemny szpital w schronach pod Nową Hutą. Fot. Shutterstock

Od 2015 roku można zwiedzać trzy trasy. Prowadzą pod budynkiem Z oraz budynkami Centrum Administracyjnego Kombinatu na Nowej Hucie. Budynek Z to przykład architektury socrealistycznej, z kolei podziemne schrony mają kompletne wyposażenie. Często fotografowane jest Stanowisko Dowodzenia Kombinatem.

Z kolei od 2018 r. dzięki umowie stowarzyszenia Rawelin ze Szpitalem Specjalistycznym im. Stefana Żeromskiego w Nowej Hucie, można oglądać schron w podziemiach szpitala. Tam miał się mieścić Oddział Pierwszej Pomocy Medycznej.

Warianty zwiedzania zobacz na kolejnej stronie

Tablica meteorologiczna i alarmowa w schronach pod Nową Hutą. Fot. Shutterstock

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here