Boże Narodzenie zbliża się wielkimi krokami. 24 grudnia zasiądziemy wszyscy do wigilii, podzielimy się opłatkiem i będziemy śpiewać kolędy. Na koniec oczywiście moment, na który czekają wszystkie dzieci (i nie tylko) – prezenty. Ale właściwie kto zostawia nam je pod choinką? Choć każdy ma na to swoją odpowiedź, to jednak nie jest ona taka sama w każdym domu. No to właściwie kto przynosi prezenty w Polsce?

Święty Mikołaj nie tylko biskup

Święty Mikołaj fot. Shutterstock

Zacznijmy może od najpopularniejszego pana, którego zna nawet dziecko. Święty Mikołaj to postać, która za sprawą ogromnego wpływów kultury zachodu, wdarła się w nasze życie. Pozostawia nam prezenty w butach już nie tylko 6 grudnia. Za sprawą reklam, filmów i jego obecności wokół nas zaczął nam przynosić prezenty także 24 grudnia.

Prawdziwy święty Mikołaj* był biskupem i pochodził z Miry. Zasłynął swoją pomocą biednym i potrzebującym. Przez wieki był jednym z najbardziej czczonych świętych na świecie. Dziś niewiele osób pamięta o tym prawdziwym świętym Mikołaju. Postać wykorzystywana w kulturze masowej to starszy mężczyzna z białą brodą ubrany w czerwony strój. Według legend zamieszkuje wraz elfami Laponię, a w okresie świąt Bożego Narodzenia rozwozi dzieciom prezenty saniami ciągniętymi przez renifery. W Polsce Święty Mikołaj przynosi podarunki pod choinkę dzieciom na północy i zachodzie oraz w centralnej części kraju.

Dziadek Mróz ze swoją Śnieżynką

kto w polsce przynosi prezenty
Dziadek Mróz fot. Starikov Pavel, Shutterstock

Kto przynosi prezenty na Wschodzie? Dziadek Mróz to świecki odpowiednik Świętego Mikołaja. Przybył do nas ze wschodniej części Europy, gdzie w Nowy Rok wręcza dzieciom prezenty. W okresie komunizmu próbowano wprowadzić go także do naszej kultury, jednak zakończyło się to niepowodzeniem. Jak wygląda rosyjski odpowiednik Świętego Mikołaja? Ma futrzaną czapkę, kożuch w kolorze czerwonym, niebieskim lub srebrnym i długą, grubą brodę Podarunki dostarcza przez drzwi i towarzyszy mu w tym jego wnuczka Śnieżynka. Dziś Dziadek Mróz przynosi prezenty Polakom na wschodzie kraju.

Gwiazdor czy Gwiazdka?

Gwiazdor fot. Shutterstock

Gwiazdka to dziś słowo, które kojarzy nam się z okresem Bożego Narodzenia. Jednak nie zawsze tak było. Dawniej gwiazdką nazywano otrzymywane w Wigilię podarunki. Dziś jest to postać przynosząca prezenty na Dolnym Śląsku. Według legend jest to dziewczyna lub chłopak ubrani w białe stroje, którzy wędrują wraz z wigilijnymi przebierańcami.

Postacią odnoszącą się do gwiazdki jest także Gwiazdor, którego oczekują dzieci w Wielkopolsce, na Kujawach, Warmii, Ziemi Lubuskiej, Kaszubach i Kociewiu. Jego nazwa wywodzi się od gwiazdy noszonej dawniej przez grupy kolędników. Była to postać ubrana w długi kożuch i futrzaną czapę, z twarzą ukrytą pod maską lub umazaną sadzą. Gwiazdor nosił ze sobą worek pełen prezentów a dla niegrzecznych dzieci rózgę. Dziś Gwiazdor przypomina swym wyglądem Świętego Mikołaja.

Kto przynosi prezenty – Aniołek a może Dzieciątko?

Aniołek fot. Shutterstock

Inne postaci przynoszące pod choinkę prezenty to Dzieciątko i Aniołek. Pierwsze z nich odwiedza dzieci na Górnym Śląsku. Zwyczaj ten przybył do Polski z Czech. Dzieciątko przynoszące podarunki to malutki Jezus. Aniołek natomiast obdarowuje najmłodszych w Małopolsce i na Podkarpaciu. Zwyczaj ten przybył do nas z Galicji.

A Wam kto przynosi prezenty pod choinkę?

* Jako ciekawostkę dodamy, że pisownię święty Mikołaj stosujemy w przypadku biskupa z Miry. Natomiast Święty Mikołaj w czerwonym stroju to postać popkultury, dlatego tak jak w przypadku np. Myszki Miki oba wyrazy piszemy wielką literą. Różnice w pisowni są w tekście zamierzone.