Wiele wyjątkowych zakątków w Polsce urzekało jeszcze przed wynalezieniem fotografii. Nic więc dziwnego, że to one jako pierwsze zostały utrwalone na wykonywanych zdjęciach. Zastanawiacie się jak na przestrzeni nawet 100 lat zmienił się warszawski plac Zamkowy, krakowski Barbakan oraz otaczające je krajobrazy? Jeśli tak to zapraszamy Was do obejrzenia miast utrwalonych w obiektywie aparatu. Czy poznajecie te znane miejsca w Polsce?

1. Toruń – kościół św. Jana

Toruń. Źródło: zbiory Narodowego Archiwum Cyfrowego

Fotografia powstała prawdopodobnie w między rokiem 1910 a 1939. Przedstawia ona fragment Starego Miasta w Toruniu. Na zdjęciu widoczny jest kościół św. Jana od strony ulicy Żeglarskiej.

Bazylika katedralna św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty to kościół zbudowany w stylu gotyckim. Jego wyjątkową atrakcją jest największy średniowieczny dzwon w Polsce – Tuba Dei (Trąba Boża) odlany w 1500 roku. Dzwon zdobią cztery płaskorzeźby świętych: św. Jana Chrzciciela, św. Jana Ewangelisty, św. Barbary oraz św. Katarzyny. Umieszczono na nim także napis po łacinie: Roku Pańskiego 1500 22 dnia września ja, Trąba Boża, ku chwale Boga i Świętych Janów Chrzciciela i Ewangelisty, patronów tej świątyni, zostałam odlana.

2. Rynek w Kazimierzu Dolnym

Kazimierz Dolny fot. Rutowska Grażyna, ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego. Znajdź niedźwiedzia 🙂

Zdjęcie zostało wykonane 29 czerwca 1980 roku podczas festynu ludowego na rynku. Na fotografii widoczny jest także kościół farny.

Malowniczy Kazimierz Dolny jest uwielbiany przez turystów i malarzy. Swój wyjątkowy wygląd zawdzięcza rynkowi otwartemu na farę i zamek. Wszystko to dzięki budowie na prawach magdeburskich, co miasto zawdzięcza Władysławowi Jagielle. Rynek w Kazimierzu Dolnym przyciąga swoim wyglądem – ale nie tylko. Od 2007 roku, podczas Festiwalu Filmu i Sztuki Dwa Brzegi, można tu m.in. oglądać najlepsze kinowe produkcje. Festiwal nadał miastu artystyczny i filmowy charakter.

3. Plac Zamkowy w Warszawie

Plac Zamkowy w Warszawie. Źródło: zbiory Narodowego Archiwum Cyfrowego

Fotografia powstała 10 listopada 1936 roku. Przedstawia wręczenie buławy marszałkowskiej (symbolu władzy) Edwardowi Rydzowi-Śmigłemu. Na zdjęciu generał dywizji wjeżdża samochodem na plac Zamkowy. Na pierwszym planie widoczna jest Kolumna Zygmunta. W tle natomiast kościół św. Anny.

Plac Zamkowy został wytyczony w latach 1818-1821. W centralnej jego części znajduje się charakterystyczna dla tego miejsca kolumna króla Zygmunta III Wazy z 1644 roku, a obok inna wizytówka stolicy: Zamek Królewski.

4. Most Teatralny w Bydgoszczy

Bydgoszcz, Źródło: zbiory Narodowego Archiwum Cyfrowego

Zdjęcie ukazuje wjazd na plac Teatralny. Na pierwszym planie widoczny jest most Teatralny na rzece Brdzie, w głębi Teatr Miejski. Miejsce to uwieczniono na fotografii w październiku 1934 roku.

Obecnie bydgoski most nie nazywa się już Teatralnym. Jego nazwa została zmieniona na Most im. Jerzego Sulimy-Kamińskiego w Bydgoszczy. Również widoczny w tle Teatr Miejski przestał istnieć w roku 1945. Podczas walk o wyzwolenie miasta budynek został trafiony pociskami, a następnie spaliło się wnętrze obiektu. Ten charakterystyczny symbol Bydgoszczy już nigdy nie został odbudowany.

5. Barbakan w Krakowie

Barbakan w Krakowie. Źródło: zbiory Narodowego Archiwum Cyfrowego

Opisując znane miejsca w Polsce na starej fotografii, nie mogliśmy pominąć Barbakanu. Zdjęcie powstało w roku 1925 podczas Tygodnia Ligi Obrony Powietrznej Państwa w Krakowie. Przedstawiono wystawę lotniczą w Barbakanie. Widoczny jest także tłum ludzi przed wejściem.

Krakowski Barbakan to najbardziej wysunięta na północ część fortyfikacji miejskich. Został wybudowany w latach 1498-1499 za panowania króla Jana Olbrachta. Obecnie w Barbakanie znajduje się oddział Muzeum Historycznego Miasta Krakowa. Wykorzystywany jest do ekspozycji różnorodnych wystaw, jako arena walk sportowych np. mistrzostw Polski w szermierce, bądź historyzowanych walk rycerskich i tańców dworskich.

6. Dworzec kolejowy Wrocław Główny

Dworzec Wrocław Główny. fot. Stanisław Doktorowicz-Hrebnicki, ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego

Fotografia wykonana została tuż po II wojnie światowej około roku 1947. Przedstawia ona dworzec kolejowy Wrocław Główny – widoczny od strony głównego wejścia. Na placu przed budynkiem widoczny jest tłum ludzi oraz kilka furmanek.

Dworzec Główny we Wrocławiu jest jedną z najstarszych tego typu gmachów w Polsce. Wybudowany został w latach 1855-1857 w neogotyckim stylu, jako Dworzec węzła Kolei Górnośląskiej i Wrocławsko-Poznańsko-Głogowskiej. Projektantem tej niegdyś największej w swojej klasie budowli Europy, był niemiecki architekt – Wilhelm Grapow.

7. Kolejka na Gubałówkę

Kolejka na Gubałówkę. Źródło: zbiory Narodowego Archiwum Cyfrowego

Na zdjęciu utrwalono wagoniki kolejki jadącej na Gubałówkę. Widoczny jest także obsługujący ją motorniczy. Fotografia pochodzi z 1938 roku.

Kolej linowo-terenowa Gubałówka została uruchomiona 20 grudnia 1938 r. Zbudowano ją w jedyne 168 dni na zlecenie Ligi Popierania Turystyki. 15 grudnia 2001 r. przeszła całkowitą modernizację. Jest to jednotorowa kolej z dwoma wagonami i mijanką pośrodku trasy. Nowoczesne wagony z przeszklonym dachem umożliwiają oglądanie panoramy Tatr podczas przejazdu.

8. Port Rybacki w Helu

Hel. Źródło: zbiory Narodowego Archiwum Cyfrowego

Zdjęcie zostało wykonane w porcie rybackim w Helu. Na fotografii widać nadbrzeżną zabudowę miasta oraz łodzie rybackie.

Pierwsze kotwicowisko dla rybaków na Helu zbudowano w 1883 roku na przybrzeżnej mieliźnie o szerokości ok. 350 m. W latach 1892–1898 kotwicowisko zostało rozbudowane w port o powierzchni 3 ha z redą o głębokości 2,5 m. Dziś okolica przyciąga turystów ze względu na liczne restauracje i smażalnie oferujące świeże ryby.

9. Molo w Sopocie

Molo w Sopocie fot. Ryszard Witkowski, ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego

Fotografia została wykonana w czerwcu 1945 roku. Widoczne jest na niej molo w Sopocie po którym spacerują ludzie.

Nadmorskie kurorty to bardzo znane miejsca w Polsce. Chętnie wypoczywamy m.in. właśnie w Sopocie. Molo im. Jana Pawła II jest najdłuższe nad Morzem Bałtyckim. Ma około pół kilometra długości. Pierwszy pomost, mierzący 31,5 metra, zbudowany został w 1827 przez doktora Jerzego Haffnera. Następnie, pod koniec XIX wieku, molo wydłużone zostało do 150 m, a w 1910 r. do 315 m. Obecnie istniejące molo zostało zbudowane w 1928 r.

10. Latarnia morska w Kołobrzegu

Kołobrzeg, fot. Grażyna Rutowska, ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego

Zdjęcie wykonano 24 lipca 1975 roku przy latarni morskiej w Kołobrzegu.

Budynek latarni, widoczny na fotografii, powstał w 1947 roku. Wcześniejszy został wysadzony w 1945 roku przez niemieckich saperów, aby utrudnić polskim wojskom odbicie Kołobrzegu. Wieża ma wysokość 26 metrów i wysyła światło na odległość 16 mil morskich.

11. Znane miejsca w Polsce – Stocznia Gdańska

Stocznia Gdańska fot . Jacek Awakumowski, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0 pl

Fotografia wykonana w 1980 roku podczas strajków sierpniowych w Stoczni Gdańskiej im. Lenina.

Historia Stoczni Gdańskiej sięga XV wieku. Wtedy zaczęły powstawać w tym miejscu pierwsze okręty. Z gdańskiej stoczni wywodzi się NSZZ Solidarność. Na terenie zakładu podpisano porozumienia sierpniowe w 1980 roku. W 1996 roku stocznia znalazła się w stanie upadłości. Na bazie przedsiębiorstwa powstała Stocznia Gdańska – Grupa Stoczni Gdynia SA, od 2006 roku jest to – Stocznia Gdańsk SA.

Czy w swoich domowych zbiorach macie stare fotografie przedstawiające znane miejsca w Polsce? Jeśli tak, prześlijcie skany na adres weronika@polskazachwyca.pl